WARSZTATY
W PRZEDSZKOLACH
WARSZTATY W SZKOŁACH
WODNE WARSZTATY
EDUKACJI EKOLOGICZNEJ

Rzeki Polski

Dopływy Wisły:

PRZEMSZA  – Płynie w południowej Polsce na odcinku 88 km (24 km), przez województwo śląskie. Powstała z połączenia się dwóch potoków Czarnej i Białej Przemszy na poziomie miejscowości Mysłowice. Stanowi lewy dopływ Wisły (pow. dorzecza wynosi 2121 km2).
Wody Przemszy są znacznie zanieczyszczone przez ścieki z Górno śląskiego Okręgu Przemysłowego.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Przemsza

SOŁA – rzeka w południowej Polsce, stanowi pierwszy duży prawobrzeżny dopływ Wisły. Długość wynosi 88,9 km, a powierzchnia dorzecza 1,4 tys. km². Rzeka zaczyna się jako połączenie kilku potoków górskich Beskidu Żywieckiego. Częste powodzie spowodowały konieczność wybudowania zespołu zapór na rzece w celu jej ujarzmienia. Zespół ten nazwano Kaskadą Soły. Kaskada Soły składa się z czterech zbiorników wodnych, trzech utworzonych na rzece i jednego, służącego do celów energetycznych, na górze Żar.
http://pl.wikipedia.org/wiki/So%C5%82a
 
SKAWA – Jej bieg (długości 79 km) w całości znajduje się na terytorium województwa małopolskiego, stanowiąca prawy dopływ Wisły. Swoje źródła ma we wsi Spytkowice w Beskidzie Wysokim. Na Skawie przystąpiono do budowy zbiornika wodnego, który prawdopodobnie zmieni diametralnie obecny krajobraz.
 
DŁUBNIA  – Jej źródło znajduje się na Wyżynie Olkuskiej, po ok. 49 km łączy się z wodami Wisły (w woj. małopolskim). Zasilana jest z licznych źródeł. Wypływy niektórych z nich są cenne przyrodniczo i krajobrazowo, a nawet stanowią pomniki przyrody.
 
RABA – rzeka południowej Polski, długości 131,9 km, powierzchnia dorzecza 1537,1 km2. Wypływa z okolic Sieniawy koło Rabki, a kończy bieg w Wiśle, w pobliżu Uścia Solnego. Jej bieg dzieli się na 3 zasadnicze części:
• bieg górny w obrębie Beskidów o długości 60 km
• bieg środkowy w obrębie Pogórza, o długości 34 km
• bieg dolny w obrębie Kotliny Sandomierskiej, o długości 43 km
Od źródeł do Myślenic rzeka jest typowo górską. W dolnym swym biegu Raba jest odbiornikiem przede wszystkim ścieków bytowo-gospodarczych i komunalnych z miejscowości położonych w jej zlewni.
Ciekawostki:
• W wodach Raby występuje rak rzeczny.
• Do lat siedemdziesiątych w starorzeczach Raby między Pcimiem a Lubniem występowały żółwie błotne.
 
SZRENIAWA – Stanowi lewy dopływ Wisły o długości 79,8 km i powierzchni dorzecza 706 km². Ma swój początek w okolicach Wolbromia (południowa Polska), obszar źródliskowy stanowi rozległe torfowisko. Szerokość koryta rzeki oscyluje w granicach 4 – 10 metrów. Brzegi w przeważającej części mają naturalny charakter.
 
DUNAJEC - powstaje z połączenia wód Czarnego Dunajca i Białego Dunajca w mieście Nowy Targ (południe Polski). Jego długość liczy 247 km. W Pieninach tworzy malowniczy przełom na odcinku między Sromowcami Wyżnymi a Szczawnicą, jednocześnie będąc rzeką graniczną między Polską a Słowacją. Utworzone na rzece zbiorniki wodne służą celom retencyjnym, energetycznym i rekreacyjnym. Uchodzi do Wisły w okolicach Opatowca i Ujścia Jezuickiego.

Dunajec jest również sporą atrakcją wędkarską. Występują w nim liczne gatunki ryb. W górnym biegu od źródeł po połączenie z Popradem, gdzie Dunajec ma charakter rzeki górskiej, są to: pstrąg potokowy, lipień, kleń, brzana, świnka, ukleja, okoń, jelec, brzanka; rzadziej, okresowo, bądź miejscowo: szczupak, płoć, leszcz, pstrąg tęczowy, głowacica, troć jeziorowa; z ryb niewędkarskich: głowacz pręgopłetwy i białopletwy, strzebla potokowa; sporadycznie inne gatunki.
W zbiornikach zaporowych oraz rzece poniżej zapory Czchowskiej przeważają ryby spokojnego żeru (karpiowate) oraz nizinne drapieżniki (szczupak, sandacz, okoń, sum).
http://pl.wikipedia.org/wiki/Dunajec.
http://www.stero.pl/2010/01/20/dunajec-szlak-kajakowy

NIDA – jest kręgosłupem Ponidzia, regionu obfitującego w ciekawe formacje geologiczne, wyjątkową roślinność i mnóstwo zabytków. Długość rzeki wynosi 151 km, szerokość koryta waha się od 6 do 79 m, a głębokość od 0,4 do 2,6. Na odcinku między Motkowicami a Skowronnem Dolnym znajduje się unikatowa struktura geomorfologiczna - delta śródlądowa utworzona z kilku ramion wolno płynącej rzeki. Dolinę wypełniają kręte starorzecza, nieduże rozlewiska, bagna i cieki wodne. Jest to największy obszar naturalnych bagien na terenie Małopolski, stanowiący Obszar Natura 2000. Nida należy do najcieplejszych rzek w Polsce, jej wody osiągają w lecie 27°C.
CZARNA STASZOWSKA(Czarna)  - rzeka przemierzająca południowo – wschodnie tereny Polski (woj. świętokrzyskie). Swój początek bierze ze strumieni górskich stanowiąc w ostatni odcinku lewobrzeżny dopływ Wisły. Na 34 kilometrze Czarnej zbudowany jest zbiornik retencyjny Chańcza. Brzegi średnio wysokie i niskie, przeważnie porośnięte olchą lub lasami sosnowymi. Od 2004 roku prowadzone są prace regulujące bieg rzeki w obrębie miasta Staszowa.
Czarną zamieszkuje ok. 20 gatunków ryb z ośmiu rodzin: karpiowate, ciernikowate, szczupakowate, piskorzowate, łososiowate, dorszowate, okoniowate, przylgowate. Ciekawym okazem ichtiofauny jest bezszczękowy minóg strumieniowy. Gatunkiem introdukowanym jest amur biały. Czarna zamieszkana jest również przez bobry, które na zakolach rzeki przed Staszowem zostawiają wiele śladów swojej bytności.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Czarna_Staszowska
 
WISŁOKA - rzeka w południowo-wschodniej Polsce, prawy dopływ górnej Wisły. Długość rzeki wynosi 164 km, a powierzchnia dorzecza 4110 km². Wisłoka bierze źródła w środkowej części Beskidu Niskiego na wysokości 575 m n.p.m.
 
SAN – rzeka w południowo-wschodniej Polsce, prawobrzeżny dopływ Wisły długości 443,4 km. Na odcinku ok. 55 km tworzy granicę między Polską i Ukrainą. Na odcinku od źródła (na Ukrainie) do Przemyśla San jest rzeką górską. W dalszej części, bliżej ujścia do Wisły dolina Sanu stanowi już 10 km, pełna starorzeczy, wypełniona przez łąki i lasy łęgowe. Na odcinku bieszczadzkim na Sanie utworzono dwa sztuczne zbiorniki wodne: Jezioro Solińskie i Jezioro Myczkowskie. San uchodzi do Wisły na północny wschód od Sandomierza.
Ta część doliny charakteryzuje się dużym udziałem łąk kośnych, lasów łęgowych, olsów bagiennych, a także starorzeczy, szuwarów i turzycowisk. Charakterystyczne gatunki zwierząt kręgowców to różanka, boleń, kumak nizinny, różne gatunki żab zielonych (np. jeziorkowa), derkacz, tracz nurogęś, brodziec piskliwy, gąsiorek, srokosz, czajka, rycyk, wydra, łoś, chomik.
http://pl.wikipedia.org/wiki/San
http://www.wrota.podkarpackie.pl/pl/turystyka/szlaki/szlakblekitnysan
 
OPATÓWKA – rzeka długości ok. 51 km i powierzchni dorzecza 282 km². Dopływa do Wisły przemierzając tereny środkowej Polski od Gór Świętokrzyskich aż do Niziny Nadwiślańskiej. Ciekawostką są liczne wąwozy lessowe wstępujące w jej dorzeczu. Na pograniczu Opatowa i Zochcinka znajduje się zbiornik wodny zasilany wodami Opatówki.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Opat%C3%B3wka

KAMIENNA - rzeka w centralnej Polsce, lewobrzeżny dopływ Wisły długości ok. 138 km. Jej źródło oraz ujście znajdują się na południowych krańcach województwa mazowieckiego. W okolicach Bałtowa tworzy przełom (- odcinek doliny rzecznej o wąskim dnie i stromych zboczach, w którym rzeka pokonuje przeszkodę obecną na jej drodze) przez skały mezozoiczne. Na rzece utworzono cztery zbiorniki wodne.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Kamienna_%28dop%C5%82yw_Wis%C5%82y%29
http://www.skarzysko.org/modules.php?name=Content&file=print&pid=74

IŁŻANKA – rzeka o długości 77 km. Źródło oraz ujście znajduje się na terenie woj. mazowieckiego. Do Wisły wpada w okolicach wsi Chotcza Dolna. W okolicach Iłży rzeka rozlewa się, tworząc system czterech jezior przepływowych.
http://pl.wikipedia.org/wiki/I%C5%82%C5%BCanka

WIEPRZ - rzeka we wschodniej Polsce, prawy dopływ Wisły. Długość rzeki wynosi 303 km, a powierzchnia jej dorzecza 10,4 tys. km². Środkowy odcinek rzeki i tereny przyległe wchodzą w obszar Nadwieprzańskiego Parku Krajobrazowego. Rzeka jest połączona z Krzną przez Kanał Wieprz-Krzna. Dolina wieprza jest także korytarzem ekologicznym o znaczeniu krajowym.
 
RADOMKA - Radomka wypływa z Lasów Koneckich ok. 4 km na południe od Przysuchy i płynąc pradoliną wpada do Wisły. Jej długość wynosi 98 km, a dorzecze zajmuje powierzchnię ponad 2000 km². Na Radomce postawiono zaporę betonowo-ziemną, która utworzyła zbiornik w Domaniowie w celach retencyjnych i rekreacyjnych o powierzchni ok. 500 ha. Zbiornik jest drugim co do wielkości w województwie mazowieckim.
 
PILICA – to najdłuższy lewobrzeżny dopływ Wisły, długości 342 km.  Płynie przez Wyżynę Małopolską, Niziny Środkowopolskie oraz Nizinę Środkowomazowiecką i wpada do Wisły w okolicach wsi Ostrówek. W 1974 roku, przez wybudowanie tamy i spiętrzenie wód, w okolicy Sulejowa utworzono Zalew Sulejowski, długości ok. 17 km, maksymalnej szerokości 2 km i powierzchni 2700 ha. Pilica meandruje wśród rozległych łąk, lasów, bagienek tworząc liczne wysepki i zakola.
 
ŚWIDER – rzeka Mazowsza o długości około 89 km. Na 41-kilometrowym odcinku, od wsi Dłużew do ujścia, powstał rezerwat przyrody, który zajmuje obszar 238 ha. Bieg rzeki jest kręty, urozmaicony stromym brzegami, piaszczystymi wysepkami i progami.
 
NAREW – bierze swój początek na Białorusi płynąc przez 484 km, aż do Wisły. Na odcinku 1 km Narew stanowi granicę polsko-białoruską. Posiada ona niezwykłe walory przyrodnicze, jest jedyną w Europie rzeką warkoczową (tzn. płynie siecią rozgałęziających i łączących się koryt). Na odcinku od Suraża do Rzędzian chroniona jest w Narwiańskim Parku Narodowym.
 
BZURA – rzeka na Nizinach Środkowopolskich, lewy dopływ Wisły. Posiada ok. 16 dopływów a jej długość od źródła do ujścia wynosi 166 km. Zbiorniki wodne Arturówek utworzone na Bzurze położone w malowniczej dolinie wśród lasu, dały początek największej w Łodzi bazie rekreacyjno-wypoczynkowej z przystanią kajakarsko-wioślarską.
 
SKRWA – prawy dopływ Wisły o długości 114 km. Przepływa przez malownicze tereny pojezierza Chełmińsko – Dobrzyńskiego. Jej bieg pokrywa się również po części z aktualną granicą pomiędzy województwami: mazowieckim i kujawsko-pomorskim. Wzdłuż rzeki biegnie szlak turystyczny im. Bolesława Krzywoustego.
 
DRWĘCA – rzeka w północnej Polsce na Pojezierzu Mazurskim i Pojezierzu Chełmińsko-Dobrzyńskim, dł. 253 km. Połączona jest z Zalewem Wiślanym poprzez Kanał Elbląski. Na całej długości rzeki jest utworzony rezerwat przyrody (najdłuższy rezerwat ichtiologiczny w Polsce) i objęta jest siecią Natura 2000.
 
BRDA – swój początek bierze z jeziora Smołowego. Przepływając m.in. przez tereny Tucholskiego Parku Krajobrazowego, rynnowe jeziora Równiny Charzykowskiej wpada do Wisły. Dorzecze jej składa się z ponad czterdziestu dopływów oraz licznych jezior. Jej długość wynosi 239 km
 
WDA – rzeka nizinno-leśna długości 239 km. Źródła Wdy znajdują się w okolicach Jeziora Wieckiego, niedaleko Bytowa. Meandruje wśród lasów tworząc liczne zakola i często zmieniając kierunek. Jest to jedna z najpiękniejszych rzek nizinnych Polski zwana też Czarną Wodą.
 
OSA – rzeka północnej Polski dł. 96,2 km dopływ Wisły. Wypływa ona z jez. Perkun. 14-kilometrowy odcinek Osy wraz z przyległym terenem tworzy rezerwat przyrody Dolina Osy. W okolicach Grudziądza charakterystyczne dla Osy są tzw. "cofki", czyli odwrócenie się prądu rzeki z powodu wysokich stanów Wisły.
 
WIERZYCA – rzeka długości 160 km. Swój początek bierze na Pojezierzu Kaszubskim. Rzeka typowo nizinna przepływająca przez malownicze tereny wijąc się pośród łąk i lasów. Rzeka silnie meandruje i wielokrotnie zmienia bieg.